Make your own free website on Tripod.com

                             Thở dài trong đêm giổ Tỗ

 

Có một lần trong giảng đường đại học, một người da trắng nói hí hửng, một cách rất triết lư, với tôi rằng "I am because you are". Tôi cũng vẫn chỉ mỉm cười không trả lời, cái mỉm cười vốn dĩ của người Việt nam mà ngày xưa Phạm Quỳnh khi làm tay sai cho Pháp đă khó chịu(1). Tôi biết ư nghĩa của câu nói đó bằng cả chuỗi dài lịch sử tranh đấu chống ngoại xâm, chính sách chống đồng hoá của người da trắng. Và tôi đă học cách hiểu những ngôn từ hoa mỹ, những câu nói đẹp, bằng xương máu và nước mắt của cả dân tộc tôi. Chủ nghĩa, lư thuyết, tôn giáo: Băng hoại nhân phẩm con người khởi điểm từ đây...

 

Trong gần hai mươi năm lạc nhà xa xứ, tôi đă thấm sâu nhu cầu tha nhân. Tôi biết hạnh phúc, ư nghĩa cuộc đời của một cá nhân là hạnh phúc và ư nghĩa của tất cả mọi người khác..Dân tộc tôi đă chứng nghiệm chân lư bé nhỏ này từ ngàn xưa..gia-đ́nh xă hội và đất nước rồi đi ra đến thế ǵới .. Tất cả như một ṿng tṛn khép kín của Duy tâm, Duy lư..

 

Tôi đă đuợc dạy dỗ về t́nh người, t́nh quê hương khi vừa mở mắt chào đời bằng những lời ru ca dao mà mẹ tôi đă dạt dào phủ đầy tiềm thức tôi qua những giấc ngủ; dù lặng lẽ trong chiếc nôi đơn bạc, hay kẽo kẹt trên chiếc vơng đay thô sơ, hoặc mênh mang trên chiếc chiếu manh nghèo khó....Những lời giáo lư của yêu thương vẫn rỉ rách chảy vào tâm hồn tôi, như gịng suối đời luồn lách trong cơi huyễn mang, thấm sâu vào tiềm thức một đứa trẻ trong suốt quăng đời thơ ấu. Bằng những câu chuyện cổ tích xa xưa huyền bí, những trang lịch sử bi hùng, những mẫu dă sử huyền ảo..những câu ca dao trữ t́nh, những câu tục ngữ sâu sắc ngắn gọn.., ông bà, cha mẹ và thầy cô tôi đă nối tiếp nhau vun tưới cho mầm yêu thương nhân bản kết cành trong cơi vô tư hỗn tạp trí óc trẻ thơ, trong đó may mắn có tôi..

 

Tôi lớn lên và sống gần hết cái tuổi trẻ đanh thép v́ chiến tranh trên quê hương tôi..Nhưng chưa bao giờ yêu thương bị bỏ rơi hay chết ngạt v́ bom đạn dù là bom đạn Mỹ hay bom đạn Nga hay của Tàu..

 

Nhưng hôm nay, sau 25 năm đất nước thống nhất, ḥa b́nh tái lập trên quê hương tôi, chủ nghĩa cộng sản duy vật do Nguyễn Sinh Cung đem từ Tây Phương về đă nhồi vào đầu những thế hệ em tôi, cháu tôi những hệ luận quaí đản của t́nh yêu, rằng phải mừng Đảng rồi mới được mừng Xuân, phải yêu Bác, yêu Đảng rồi mới yêu cha mẹ, phải yêu Xă hội chủ nghĩa rồi mới thực yêu nước!!! Và nếu chỉ mừng Xuân của đất trời tự nhiên muôn thuở, nếu chỉ yêu kính cha mẹ bằng linh cảm thiêng liêng cuả nhân tính, nếu chỉ yêu dân tộc và đất nước bằng bồi hồi của hồn thiêng sông núi, mà không có Đảng, có Bác và có Chủ nghĩa quái đản, th́ vẫn là phản động, là kẻ thù, là tội phạm ngay chính trên quê hương ḿnh!!!.

 

Tại sao thế nhỉ??? Tại sao đồng bào tôi lại nín lặng chấp nhận cái hệ luận quái gở phản văn hóa dân tộc suốt 70 năm ṛng ră??? Và giới trẻ, dù có ăn học, vẫn lập lại những khẩu hiệu phản lư luận, phản khoa học một cách say sưa như vậy nhỉ??? Có một điều ǵ không ổn, khập khiễng trong lối tư duy của đồng bào, của em của cháu tôi hôm nay. Tôi phải t́m cho ra nguyên nhân. V́ tôi đă đau khổ nh́n ra rằng nó là hố ngăn cách giữa tôi và đồng bào tôi, giữa tôi và giới trẻ, giữa tôi và người yêu bé nhỏ...Tôi tưởng đă phải quỵ ngă .. Tôi giận tôi, tôi giận mọi người, v́ cái tên "thánh Hồ" và đảng của hắn.. Để cuối cùng tôi nhận ra rằng như vậy là ḿnh đă rơi vào cạm bẫy của Đảng của Bác, " Chia để trị".. Tụi nó không muốn đồng bào tôi tin yêu nhau, lúc nào cũng phải nghi kỵ nhau và cách biệt nhau..Không ngồi lại được với nhau..

 

Tôi chợt nhớ đến Mẹ tôi,Người đă kể lại cho tôi, với hai hàng nước mắt lặng lẽ, những cảnh con tố cha, vợ tố chồng, cháu tố ông,.. cảnh luân lư đảo lộn chưa từng có trong lịch sử của giống Lạc Hồng..Người dân làng không ai c̣n chào nhau bàng lời chân thật, tất cả chỉ c̣n là sự soi mói, ŕnh ṃ và đố kỵ...Ngày ấy tôi có hỏi Người rằng tại sao người dân trong làng đang yêu thương đùm bọc nhau để đánh thực dân đế quốc, đến khi thành công th́ sao lại quay ra giết nhau thù hằn nhau thế...Mẹ tôi không trả lời ngay, Người chậm răi nhả miếng trầu rồi nghiêm nghị nh́n thẳng vào tôi "Tại người ta sợ con ạ!!". Sợ ư?? Tôi không hiểu được nhưng cũng không dám hỏi thêm, v́ thấy mẹ tôi đang lặng lẽ khóc..Mẹ tôi, Người vẫn thế, Người không bao giờ cầm được nước mắt mỗi lần nhắc đến cảnh Ông Bà ngoại tôi bị chính đứa con và cháu đấu tố nhiếc mắng thằng này thằng kia, mà vẫn phải dạ vâng như một đứa trẻ.. Cái cảnh mà ông ngoại tôi, một cụ đồ nho già bị cách ly với làng xóm sống những ngày cuối đời lặng lẽ cô độc trong cái cḥi ngoài đồng ruộng..

 

Nhưng bây giờ th́ tôi hiểu tại sao Mẹ tôi đă trả lời như vậy.. Phải người ta ai cũng sợ khổ, sợ thiếu thốn, sợ không giống người chung quanh, sợ roi vọt..vv..Tất cả là do nọa tính tối tăm trong nếp tư duy mà thôi..

 

Đồng bào tôi, trong đó dĩ nhiên là có cả tôi, Sợ khổ với Cộng Sản vượt biên; nếu không vượt biên được th́ bán ḿnh hoặc bán con cho khách ngoại để được đi ra nước ngoài, hay sống sướng hơn người chung quanh một tí!! Ra được đến bên ngoài, sợ không giống người chung quanh nên rồi đổi họ đổi tên; đổi cách cư xử, ăn nói...rồi đổi vợ, đổi chồng.. Sợ không mua đưọc nhà, được cửa nên sợ mất việc rồi sợ chủ.. đủ thứ sợ .. để rồi cuối cùng sợ về sống lại trên quê hương khốn khó... Người trong nước cũng sợ như thế, sợ không đưộc ăn ngon, mặc đẹp, đi xe máy.. Nên phải cúi đầu vâng dạ, rồi đè nén nhau, bóc lột, lừa bịp nhau mà tậu của.. tậu nhà.. Tất cả đều sợ!!. Nhưng không ai sợ như cụ Phan Bội Châu sợ, sợ một ngày nào đó ḿnh không dám nói thật..không dám nói thẳng.. Mà đă muốn nói thẳng nói thật th́ tất đă không c̣n sợ...V́ nói thẳng nói thật là tự nơi tự trọng trí thức và can đảm của bản thân con người, chứ không phải là do quy chế xă hội.. V́ thế mà Đồng bào tôi dù trong hay ngoài nước đều sợ nói thẳng, nói thật là vậy.... Và khi "sợ" người ta thường không nhận là ḿnh sợ, cũng như ngu dốt th́ không c̣n nhận ra được cái ngu dốt của ḿnh nữa; người ta sẽ có nhiều lư do.. và đă là lư do từ nỗi sợ th́ đều" hùng hồn" và " chính đáng" cả...

 

Tôi đang tập dần sự can đảm, tự trọng để không c̣n sợ. V́ nếu sợ như mọi người tôi sẽ không thể đi một ḿnh về quê hương dấu yêu được..Đường về th́ chông gai, cô quạnh. Ḷng người quay quắt, Đảng lúc nào cũng chực chờ hăm he..Nếu sợ th́ c̣n làm ǵ được..

 

Có những lúc yếu ḷng sợ hăi, tôi đă t́m cho ḿnh một lư do rất chính đáng để đừng về quê hương nữa: Đảng tồi tệ dă man, người dân u mê, gian vặt, ấu trĩ, hèn mọn.. Về làm ǵ nữa..Thiệt thân mà chẳng được ǵ.. Và tôi đă nhiều lần thật trẻ con tin vào sự sợ hăi của chính ḿnh như thế..

 

Nhưng cứ những lúc như vậy tôi lại nhớ đến Mẹ tôi, lời Người nói c̣n đó và nhất là mỗi lần nh́n lại những h́nh ảnh cùng với các cháu trẻ sinh viên trong nước đàn đúm vui vầy với nhau, nói chuyện thẳng thắn với nhau, rồi cười hể hả..cà-phê, thuốc lá, rượu ngày rượu đêm; hết đi dọc rồi đi ngang..(Tôi không nhớ là chú cháu tôi có đi trai đi gái hay không! Nhưng cá nhân tôi th́ ngập...) và nằm nghe lại những bài hát mà chú cháu tôi nghêu ngao bất chấp âm luật.. Tôi lại nhận ra là ḿnh hèn...ḿnh sợ... Tại sao tôi lại coi cái Đảng tồi tệ ấy lớn hơn tấm chân t́nh mà giới trẻ dành cho tôi???!!! Tại sao các cháu sinh viên sống trong hoàn cảnh ngột ngạt ấy mà họ vẫn chân t́nh sống được!! Mà tôi là cái ǵ mà không sống như họ được cơ chứ.. Đảng cấm nói.. Nhưng nếu tôi can đảm th́ tôi cứ nói cơ mà.. Trần Độ nói, Hoàng Minh Chính nói, Nguyễn Thanh Giang nói.. v́ họ không biết sợ....Hay nói đúng ra là họ không c̣n sợ như đă từng sợ nữa...

 

A!!! Phải rồi, Sợ! V́ tôi sợ cho nên tôi lấy đủ lư do để giận hờn..Nhưng chung quy chỉ v́ tại tôi hèn... Thôi cái bóng của tôi.. Đùng cười tôi nữa, tôi không chối nữa đâu..vâng tôi hèn, tôi sợ... hăy để tôi ngủ yên một giấc đêm nay bạn nhé, Ông bạn lương tâm của tôi.... Ngày mai tôi sẽ về....

 

Ngẫng đầu hổ với tổ tiên

 

Cúi đầu nhục với con em nh́n ḿnh..

 

Đêm về soi bóng ḷng trăn trở..

 

Miệt mài cơm áo đă nên thân???

 

Nhắm mắt một đời như mây gió

 

Ư nghĩa c̣n đây một mảnh quần...

 

Cuộc sống tự nó vốn đă có một ư nghĩa..Nhưng không nhất thiết đă đầy đủ cho một con Người..Tôi vẫn biết thế từ những ngày biết suy tư và rộn ră trong những buổi hẹn ḥ..Trong những lần đam mê như thế, tôi vẫn thường thấy trống vắng mà không thể giải thích hợp lư cho chính ḿnh, nhất là vào những lúc mệt mỏi trước giấc ngủ.. Ư nghĩa của cuộc đời không chỉ ẩn tàng nơi t́nh yêu đôi lứa..: T́nh yêu mà tôi đă cho hết bằng tất cả sự cảm nhận vô điều kiện.. Tôi mới chỉ nhận ra được đến thế...

 

Rồi từng ngày trôi qua.. thân thể ,đầu óc và quả tim tôi cũng dần lớn theo năm tháng.. Tất cả trộn lẫn với cuộc đời chung quanh.. Và rồi tôi hiểu ra rằng ư nghĩa của cuộc đời Tôi c̣n ẩn tàng nơi cuộc sống của những người chung quanh.. đồng bào tôi và đất nước tôi..

 

Hai mươi năm lưu lạc.. Tôi đă cố gắng mài ṃn bớt sự ngu dốt của ḿnh.. Nhưng vẫn bất lực không thể làm suy giảm nỗi nhớ đất nước và đồng bào cứ dâng tràn theo năm tháng...T́nh yêu đến rồi đi.. rồi lại đến lại đi như những cơn gió mùa thu; không chờ đợi, không t́m kiếm.. Nhưng t́nh tự của đất nước quê hương đă đến một lần là suốt kiếp..Như một linh hồn đă nhận nghiệp quả của luân hồi..

 

Và như thế tôi đă khởi sự cuộc hành tŕnh hồi hương bằng hết tâm tư của ḿnh đă được thể nghiệm sau hai mươi năm lạc nhà ngàn dặm..Trên quê hương tôi, Tôi đă nhiều lần bị sự ngăn cách, nghi kỵ tưởng chừng quật ngă.. Nhưng bằng ḷng thành tinh khôi, bằng tâm của sông núi, Tôi lại vượt qua, đứng dậy và lần bước..Tôi vẫn biết con đường không êm ái.. nó ghập ghềnh đầy những mưu toan, thủ đoạn, nghi kỵ nhỏ nhen của cuộc sống, của chủ nghĩa và của những ngôn từ hoa mỹ.. Và nhất là từ chính bản thân tôi.. nỗi hoảng sợ cô đơn của kẻ độc hành trên đường về quê..V́ mọi người quen cũ đă bỏ rơi tôi khi tôi không c̣n là gia vị trong bát cơm hành khất của họ..

 

Hành trang của Tôi.. Tôi đă quẳng hết tất cả.. chẳng c̣n ǵ ngoài những ưu tư trăn trở..những nỗi nhọc nhằn của thương yêu.. Và như thế Tôi đă hiểu rằng để đặt chân lên quê hương dấu yêu, đôi chân này sẽ rách nát và tim côi sẽ bật máu, Nhưng nếu không c̣n chạy được, không c̣n đi được th́ tôi cũng sẽ lê lết cho đến đích.. Một cuộc đời chỉ có một cha mẹ, một gịng máu trong châu thân, một đất nước....

 

Một chiều tiền kiếp xa xa..

 

Đoá quỳnh hao nở ngọc ngà tiền thân..

 

Quê hương này chỉ một lần..

 

Đời kia cũng chỉ có ngần thế thôi..

 

Nguyên Khả Phạm Thanh Chương

 

Đêm 10 tháng 3 giỗ tổ Hùng Vương Canh Th́n 2000

 

Nguyên-Khả Phạm thanh Chương

 

1-Pham Quỳnh viết bài "Ǵ cũng cười" ...

 

Mỗi đêm

 

Một lần về quê hương.

 

Để rồi ḷng nhung nhớ: Cả một thời vương vất măi đâu đâu???

 

Hai lần về quê hương.

 

Để rồi ḷng tan vỡ: Một giống ṇi cặm cụi măi lầm than..!!!

 

Ba lần về quê hương ...

 

Thấy t́nh nước vô bờ: Giằng giặc làm sao sống cách xa....

 

***

 

Cứ mỗi đêm, khi chưa vào giấc ngủ...

 

Ḷng mang mang: sắp xếp chuyện trở về..

 

Quê dù nghèo, dân t́nh dẫu quắt queo..

 

Mà sao nhớ, sao thương quê đến thế.!!!

 

Cứ mỗi đêm, khi ch́m vào giấc ngủ..

 

Thấy ḿnh về sống lại mái nhà xưa,

 

Người quanh phố vẫn dầu dăi nắng mưa.

 

Rồi trăn trở đến kinh hoàng tỉnh giấc!!

 

Cứ mỗi sáng, khi qua rồi giấc ngủ...

 

Thấy ḿnh già vô dụng chẳng làm chi!

 

Nước bên đấy! Ḿnh ở đây, lăng xăng!! Có nghĩa ǵ??

 

Lại quanh quẩn, cơm áo, cuộc đời! rồi cũng hết!!!

 

Cứ mỗi ngày qua rồi không muốn ngủ..

 

Thấy phí đời cho giường chiếu gối chăn...

 

Cho cơm áo, cho kiếp người bỏ xứ...

 

Sống trăm năm cũng uổng phí một đời...

 

-----

 

Một chiều tiền kiếp xa xa..

 

Đoá quỳnh hoa nở ngọc ngà tiền thân..

 

Quê hương này chỉ một lần..

 

Đời kia cũng chỉ có ngần thế thôi..

 

Sau ba lần về đất nước..

 

15-4-2000

 

Nguyên-Khả PTC..

 

----

 

Này em!

 

(Nhân đọc được "nhà có hoa Anh Đào" của Tưởng Năng Tiến và để trả lời những ai nói chúng ta đi mang theo cả quê hương)

 

Em ơi ! hăy ở lại nhà,

 

Ra đi là mất, mất ta giữa người!

 

Miếng cơm tấm áo thảnh thơi

 

Mà đời quăy quắt lệ rơi xót ḷng

 

Đứng xa nh́n núi, ngắm sông

 

Có ai biết được giữa gịng lênh đênh!

 

Quê hương không chỉ là chùm khế ngọt,

 

Hay cánh diều vi vút măi bên sông!

 

Quê hương không chỉ là dăy núi cánh đồng

 

Hay những buổi đi hoang thời thơ ấu!

 

Quê hương là cả một tâm t́nh cố kết

 

Với máu xương, nước mắt của cha ông

 

Của ngàn đời sữa mẹ chảy xuôi gịng

 

Trộn trong đất, dưới bùn đen cỏ dại

 

Nỗi vui ,buồn, vinh, nhục giống ṇi chung..

 

Em ơi ! hăy ở lại nhà,

 

Ra đi là mất, mất ta giữa người!

 

Giầu sang danh vọng mấy mươi!

 

Nào ai mua được mảnh đời quê hương...

 

Ở đây! Ở đây sao lại ở đây!

 

Có thú ǵ đâu cảnh sống này!

 

Sáng giả làm Tây

 

nói cười chào hỏi.

 

Tập nghe gọi ḿnh

 

Lạ tiếng lạ tên!

 

Ở đây sao lại ở đây!

 

Đêm về mang máng ḿnh chưa ngủ

 

Lăng đăng mơ mơ lại hết ngày..

 

Hết ngày, ngày hết, lại hết ngày..

 

Vẫn cười vẫn nói, cố như Tây

 

Thỉnh thoảng cúi đầu cay khoé mắt

 

Đă lúc nh́n gương ngỡ thấy ai!

 

Đêm nọ giật ḿnh khi chưa ngủ

 

Thấy cả không gian cơi lưu đầy!!

 

---

 

Nguyên Khả Phạm Thanh Chương