Thêm vài mẩu chuyện về cuộc đời của Hồ Chí Minh
Nguyễn
Minh Cần
* la thu Vợ chồng Nguyễn Thị
Vàng.
* la thu Một số thng binh
bạn chiến đấu với chồng cô Vàng.
* Linh Nghiem- Trần Huy
Quang
(Lời
giới thiệu - VNN) Ông Nguyễn Minh Cần, sinh năm 1928, tham gia kháng chiến trớc
tháng 8-1945 khi còn học sinh ở Huế. Năm 1946, ông là đng viên Đng Cộng Sn Đông
Dng, và hoạt động ở Thừa Thiên với chức vụ Uỷ viên Thờng vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên.
Sau đó, ông hoạt động bí mật tại Hà Nội từ năm 1951. Từ tháng 10/1954 đến 1962,
ông là Uỷ viên Thờng vụ Thành ủy Hà Nội, kiêm Chủ nhiệm báo Thủ Đ" Hà Nội.
Năm 1962, ông đợc cử đi học ở trờng Đng Cao Cấp ở Liên X". Do bất đồng
những chính sách cai trị của đng Cộng Sn Việt Nam (CSVN), ông bị khủng bố về t
tởng nên đã thoát ly khỏi đng năm 1964; trong khi đó đng CSVN ra lệnh bắt giam
nhiều sĩ quan, cán bộ đng ở Việt Nam trong cái gọi là "Vụ án xét lại chống
đng". Từ đó, ông xin c trú chính trị ở Nga cho đến ngày hôm nay.
Sau hn 30 năm sau, ông
Nguyễn Minh Cần mới có c hội kể lại những gì đã tr"i qua trong khong đời
đen tối của ông và nhiều cựu đng viên khác. Sau đây là một trong những bài viết
mới nhất của ông, nhôm vạch mặt những tên lãnh đạo cộng sn lu manh, tàn ác,
trong đó có Hồ Chí Minh. VNN xin chân thành cm n tạp chí Thế Kỷ 21 đã cho phép
sử dụng bài viết này và xin mời qúy vị theo dõi....
*
Ngời viết bài này hy vọng
góp thêm vài ômẩu chuyện" vào cuốn sách "Những mẩu chuyện về đời hoạt
động của Hồ Chủ tịch" của Trần Dân Tiên mà -- nh lời gii thích miệng
"từ Trên," khi cuốn sách đợc xuất bn lần đầu ở miền Bắc -- "tác
gi của nó là một nhà báo nổi tiếng có c hội đợc biết rõ về thân thế của Ngời."
Thực ra, hồi những năm 50, đại đa số cán bộ, chứ nói gì đến nhân dân, cha hề
nghe tên và không ai biết cái ông "nhà báo nổi tiếng" Trần Dân Tiên,
tác gi cuốn sách "bất hủ" đó, là ai c. Chỉ có một số rất ít cán bộ
cao cấp thì thầm rỉ tai nhau về điều bí mật quốc gia: "... Chứ còn ai nữa!"
Mãi về sau này, qua hàng
mấy thập niên, nhiều ngời mới ngã ngửa ra là ông tác gi "Chứ còn ai nữa!"
đó, ông Trần Dân Tiên huyền thoại kia, chính là ông Nguyễn Tất Thành, cũng
chính là ông Nguyễn Ai Quốc, và cuối cùng, cũng chính là... ông Hồ Chí Minh.
Thế nhng báo chí chính thức ở Việt
Mặc dù thế, tôi xin thành
thật khuyên các bạn, ai đã có cuốn sách "Những mẩu chuyện về đời hoạt động
của Hồ Chủ tịch" thì chớ vội nóng ny vứt nó đi mà phí, trái lại, thỉnh
thong nên đọc lại để thấy rõ hn bức chân dung thật của ngời viết ra nó. Đó là
tấm gng để đời! Ngay từ đầu sách, bạn gặp đoạn này: "Nhiều nhà văn, nhà
báo Việt Nam và ngoại quốc muốn viết tiểu sử của vị Chủ tịch nớc Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa, nhng mãi đến nay, cha có ngời nào thành công. Nguyên nhân rất gin
đn: Chủ tịch Hồ Chí Minh không muốn nhắc lại thân thế của mình." Hay một
đoạn khác: "Tôi (lời Trần Dân Tiên huyền thoại) nói rõ mục đích của tôi.
Chủ tịch chú ý nghe. Sau khi nghe xong, Ngời cời và đáp: "Tiểu sử. Đấy là
một ý kiến hay. Nhng hiện nay còn nhiều việc cần thiết hn. Rất nhiều đồng bào
đang đói khổ. Sau tám mi năm n" lệ, nớc ta bị tàn phá, bây giờ chúng ta
phi xây dựng lại. Chúng ta nên làm những công việc hết sức cần kíp kia đã! Còn
tiểu sử của tôi... thong thư sẽ nói đến!" Thế rồi Trần Dân Tiên (!) kết
luận: ômột ngời nh Hồ Chủ tịch của chúng ta, với đức khiêm tốn nhờng ấy và đng
lúc bề bộn bao nhiêu công việc, làm sao có thể kể lại cho tôi nghe bình sinh
của Ngời đợc?" Hay là đoạn nói về thời gian "khi Chủ tịch Hồ Chí Minh
còn là ngời thiếu niên mời lăm tuổi," thế mà cậu bé 15 tuổi ấy đã đủ hiểu
biết, đủ láo xợc để phê phán c các bậc tiền bối là những anh hùng lịch sử vào
hàng cha chú mình, nh các cụ Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Chu Trinh và
Phan Bội Châu. Hay một đoạn nữa: "Và nhân dân Việt Nam mu"n ngời nh
một, nghe theo lời Hồ Chủ tịch, vì họ hoàn toàn tin tởng ở Hồ Chủ tịch, họ hoàn
toàn kính yêu Hồ Chủ tịch. Không có gì so sánh đợc lòng dân Việt Nam kính mến
tin tởng lãnh tụ Hồ Chí Minh. Nhiều nhà báo và nhiều bạn ngoại quốc rất lấy làm
ngạc nhiên trớc lòng kính yêu của nhân dân Việt Nam đối với vị Cha già Hồ Chí
Minh. Nhng đối với chúng ta, ngời Việt Nam thì rất dễ hiểu."
Còn nhiều, rất nhiều
"hạt ngọc châu" nh thế nữa! Nhng th"i, nhân tiện nói qua thế,
chứ mục đích ngời viết bài này không phi để nói về cuốn sách "Những mẩu
chuyện...", mà để bổ sung thêm vài nét vào bức chân dung của ông Hồ Chí
Minh nhân dịp tháng 5, kỷ niệm ngày sinh "của Ngời," dù biết tỏng
tòng tong là c ngày, c tháng, c năm sinh "của Ngời" đều là "phịa"
(xin cho phép tôi dùng khẩu ngữ này, có nghĩa là bịa đặt trắng trợn), và thậm
chí trong một thời gian nhiều năm, c ngày chết "của Ngời" cũng là
"phịa" nốt. Cố nhiên, trong trờng hợp sau, ôngời" không có lỗi.
Nhng, một con ngời mà ngày sinh, tháng sinh, năm sinh, cho đến ngày chết đều là
"phịa" c, thì có gì bo đm là "những mẩu chuyện" tự kể về
mình lại là không "phịa"? Nhng dẫu sao chăng nữa, tháng 5 cũng là có
dịp để "tởng nhớ tới Ngời"! Vài ômẩu chuyện" mà tôi sắp kể đây
là những chuyện về Chủ tịch Hồ Chí Minh có liên quan đến "vấn đề phụ nữ"
(dĩ nhiên, không phi vấn đề gii phóng phụ nữ đâu!), và không phi là thời kỳ ông
ở Pháp, Nga, Trung Quốc (vì đã có khá nhiều bài báo viết về những thời kỳ đó
rồi). "Những mẩu chuyện" này thuộc thời kỳ ông ở Việt Nam, và cũng
chỉ vẻn vẹn trong vài năm th"i, sau khi chính quyền cộng sn tiếp thu những
"vùng tạm chiếm" của Pháp ở miền Bắc.
Một
án mạng xe cán.
Sau khi rời Hà Nội đi
Moskva, theo học ở Trờng đng cao cấp của Trung ng đng cộng sn Liên X" hồi
năm 1962, và nhất là sau khi tôi đã ra khỏi hàng ngũ đng cộng sn hồi đầu tháng
6 năm 1964, trong lòng tôi lu"n lu"n bị ám nh bởi một câu chuyện mà
càng ngày tôi càng thấy rõ có cái gì đây đầy oan khuất, đầy mờ ám, rất là
nghiêm trọng, mà bây giờ ở ngoài nớc, trong hàng chục năm, lắm lúc tôi cm thấy
bó tay không thể nào tìm hiểu đợc. Chuyện thế này: hồi cuối những năm 50 đầu
những năm 60, tôi là phó chủ tịch Uỷ ban Hành chính thành phố Hà Nội, thờng ngày
tôi xuống các c sở. Nhng sáng hôm đó, tôi nhớ là vào đầu xuân, tôi phi đến
thờng trực tại Uỷ ban, thì anh Nguyễn Quốc Hùng, ủy viên trong Uỷ ban, phụ
trách văn phòng, bớc vào phòng tôi, hồi hộp nói: "Báo cáo anh có một việc
xy ra, có một ngời đàn bà bị xe " t" cán ở đoạn đờng Nhật Tân phía đi
lên Chèm..." Tôi đa mắt nhìn Quốc Hùng, có vẻ hi ngạc nhiên, nhng không
nói gì. Ngạc nhiên vì trong óc tôi thoáng một ý nghĩ, xe " t" cán
ngời ở Hà Nội chẳng phi là chuyện gì hiếm, sao anh ấy lại báo cáo với mình. Tôi
im lặng chờ đợi. Quốc Hùng nói tiếp: "Nhng mà, anh ạ, theo sự điều tra thì
không phi là xe cán ngời, mà làm ra vẻ xe cán ngời..." Dừng lại một lúc,
anh nói thêm: ômà... theo báo cáo thì chiếc xe ấy lại chạy từ Chủ tịch phủ
ra..." Mấy tiếng cuối cùng "từ Chủ tịch phủ ra" đã gây cho tôi
một cm giác thật mạnh. Nhng lúc đó, thật ra, tôi không hề có my may ý nghĩ là
việc này có liên quan gì đến vị Chủ tịch nớc mà hồi đó, tôi chân thành kính yêu
và tin tởng. Một ý nghĩ thoáng qua trong óc: hay là bọn phục vụ ở Chủ tịch phủ
đã làm bậy bạ cái gì đây với chị kia, rồi giết đi và bày trò cán xe? Suy nghĩ
một lúc, tôi nói: "Theo quyết định của Trên, mọi vấn đề thuộc về công an,
tòa án thì do bí thư Thành ủy gii quyết, nhất là những chuyện có dính dấp đến
Trên, việc này không thuộc thẩm quyền của Uỷ ban hay Thành ủy, vậy hôm nay, anh
đến gặp anh Tuyên báo cáo ngay anh ấy biết để anh gii quyết thì hn."
Hôm sau, gặp lại, tôi hỏi
thì Quốc Hùng cho biết: đã báo cáo rồi và anh Tuyên bo anh sẽ trực tiếp làm
việc với anh Thân (Lê Quốc Thân, hồi đó là giám đốc Sở công an Hà Nội, về sau
đợc thăng chức thứ trởng Bộ công an). Khong một tuần sau, nhân gặp Trần Danh
Tuyên, bí thư Thành ủy kiêm phó chủ tịch Uỷ ban hành chính thành phố, tôi tranh
thủ hỏi về vấn đề đó, thì anh ta lạnh lùng gạt đi: "Th"i, việc đó
xong rồi." Biết là không thuận lợi cho một cuộc trao đổi cởi mở, nên tôi
im... Khi đã ở nớc ngoài, trong nhiều năm tôi cứ băn khoăn mãi về chuyện đó.
Hồi tháng 7 năm 1993, khi
gặp nhà văn Vũ Thư Hiên, một ngời "cùng cnh ngộ," tức là cùng bị dính
vào "vụ án xét lại - chống đng," đã sang đợc Moskva, tôi mới đem
chuyện đó kể ra. Hiên bật ngời lên, vui mừng ra mặt, dờng nh anh đợc thêm một
ngời nữa biết cái chuyện "thâm cung bí sử " này và chuyện tôi kể cho
anh lại một lần nữa xác nhận điều mà cụ thân sinh của anh, ông Vũ Đình Huỳnh,
đã dặn dò anh. Hiên nói liền: "Nhng không phi " t" từ Chủ tịch
phủ phóng ra đâu, anh ạ. Mà từ phố Hàng Bông Nhuộm đi lên Nhật Tân...".
Tôi đáp lại: "Chính là Quốc Hùng nói với tôi thế!". Rồi Hiên thủng thẳng
tâm sự với tôi: "Có một hôm, ông cụ tôi bo tôi lên xe, chúng tôi đi lên Hồ
Tây, rồi theo đờng Qung Bá đi lên đờng Nhật Tân, chỗ làng đào, anh biết chứ?"
Tôi tr lời theo kiểu dân Bắc: "Biết quá đi, chứ lị! Từ 51, tôi phụ trách
ngoại thành c mà." Yên trí là tôi biết rõ địa thế vùng này, anh kể tiếp:
Dừng xe lại, hai bố con ra xe, ông cụ dẫn anh đến một đoạn đờng, hình nh một
bên có rặng ổi, rồi bo: "Con i, con nhớ những lời bố dặn đây! Tại đây,
đánh dấu một vụ án mạng, một vụ oan khuất khủng khiếp mà Trần Quốc Hoàn (ủy
viên Bộ chính trị, bộ trởng công an) là chính danh thủ phạm. Con hãy ghi nhớ,
khi có dịp thì nói lên sự thật...".
Câu chuyện đại để thế
này: có một chị nữ thanh niên ngời Nùng ở Cao Bông, tên là Nông Thị Xuân, đợc
đa đến "phục vụ" Bác Hồ, cô đa em là Nông Thị Vàng và một cô em họ
nữa về Hà Nội. Sau đó, cô Xuân đẻ cho Bác một đứa con trai, đợc đặt tên là
Nguyễn Tất Trung, và còn có tin đồn, một đứa con gái nữa, tên là Nguyễn Thị
Trinh... Thế rồi Trần Quốc Hoàn hiếp cô Xuân tại nhà phố Hàng Bông Nhuộm, sau
đó giết chết, rồi bày trò xe " t" cán ngời tại đờng Nhật Tân để lấp
liếm tội ác. Sau khi cô chị bị giết, cô em chạy về Cao Bông, rồi cũng bị giết
nốt để "bịt đầu mối," và ngời em họ cô Xuân cũng không thoát khỏi bàn
tay đẫm máu của nó. Ngời yêu của cô Vàng đã viết thư tố cáo hung thủ.
Thật ra, những điều Vũ
Thư Hiên kể tuy có rọi thêm vài tia sáng, nhng vẫn cha thỏa mãn đợc cái ý muốn
tìm hiểu sự việc cụ thể của tôi, nên tôi vẫn tiếp tục cố làm sáng tỏ vấn đề
này. Những năm gần đây, nhờ việc đi lại của ngời trong nớc sang Nga đợc dễ dàng
hn, nên vài ngời đã kể cho tôi thêm những chi tiết rất có giá trị, bổ sung cho
những điều tôi đã biết. Nhng tất c những điều đó chỉ là nghe lại của ngời này,
ngời khác, không có chứng cứ nào, không có tài liệu cụ thể nào xác minh, giúp
cho tôi đợc vững tin. May mắn là mới đây có một ngời quen cho tôi xem một tài
liệu với nhiều chi tiết cụ thể xác nhận về c bn những điều tôi đã tìm hiểu đợc
trong những năm qua. Sau khi cẩn thận xem xét kỹ tài liệu đó, tôi có thể tin
tởng ở tính chất chân thật của nó. Tài liệu gồm có một bức thư dài năm trang
đánh máy của ngời chồng cha cới của cô Vàng đã bị giết, viết ngày 29 tháng 7
năm 1983 gửi ông Nguyễn Hữu Thọ, Chủ tịch Quốc hội nớc Cộng hòa Xã hội chủ
nghĩa Việt Nam, kèm theo một bức thư một trang của một số thng binh, bạn cùng
chiến đấu với anh ta, không đề ngày (có lẽ là gửi cùng ngày?), gửi ông Nguyễn
Hữu Thọ, Chủ tịch Quốc hội nớc CHXHCN Việt Nam, đồng gửi ông Lê Duẩn, Tổng bí
thư ĐCSVN, ông Phạm Văn Đồng, Chủ tịch HĐBT và ông Phạm Hùng, Phó Chủ tịch
HĐBT, tố cáo hành vi tội ác của bọn hung thủ đã giết hại nhiều ngời v" tội.
Nhng có một điều rất "kẹt" cho tôi là anh bạn cho xem tài liệu lại
dặn tôi đến hai lần "đừng công bố bn tài liệu," cho nên tôi không thể
làm trái ý ôngời chủ" tài liệu.
Tuy nhiên, tôi mong rông
anh ấy sẽ nghĩ lại và tự anh hoặc nếu anh thấy không tiện cho mình thì giao cho
một ngời nào khác sớm công bố toàn văn bn tài liệu đó để thực hiện ớc nguyện
của những ngời đã chết oan và của những ngời đã bất chấp nguy hiểm, ômáu hòa
nớc mắt viết thư này" (lời trong th). Phi nói rông những ngời viết thư
thật rất dũng cm, đáng kính phục. Vì Chân Lý, ngời ta coi thờng cái chết, khi
viết những lời thật xót xa, đầy mai mỉa và thách đố đối với những kẻ cầm quyền
và chế độ hiện tồn trong nớc; những lời ấy vang lên nh tiếng thét đau thng, ai
oán, đã bị nhóm cầm quyền cộng sn dìm đi, bóp nghẹt trong hàng mấy thập niên
rồi: "Chúng tôi, những thng binh đã đổ xng máu vì độc lập của quốc gia, tự
do, công lý cho nhân dân, chúng tôi rất mong Ngài vì chân lý mà tìm ra hung
thủ, xử lý thích đáng, treo cổ hung thủ công khai hoặc bí mật. Nếu trái lại, vì
bè lũ, phi bao che cho hung thủ không trừng trị đợc bọn tàn ác này, thì chúng
tôi xin phép Ngài phổ biến rộng rãi vụ bê bối này cho toàn thể thng binh và bộ
đội biết để họ đổ xng máu bo vệ NgaiI Vàng Của Các Ngài. Và hn nữa, chúng tôi
sẽ tuyên bố vụ bê bối giết vợ Cụ Hồ Chí Minh này cho toàn thế giới biết để c
nhân loại tin tởng vào chế độ u việt của các Ngài. Chúng tôi một số thng binh
sống dở chết dở, vì vấn đề này mà các Ngài muốn bỏ tù hay thủ tiêu, chúng tôi
không hề sợ, và có khi nh vậy lại đỡ khổ cho chúng tôi." (đúng nguyên văn,
kể c những chữ hoa).
Vụ cô
Phng Mai.
Viết đến đây, tôi nhớ đến
Nguyễn Chí Thiện, đã liều mình, bất chấp mọi nguy hiểm, xông vào sứ quán Anh ở
Hà Nội để đa tập thư của anh ra nớc ngoài. Không có những con ngời gan dạ nh
thế, làm sao bo vệ Chân Lý và chống lại điều ác đợc? Theo lời dặn của anh bạn,
tôi không công bố toàn văn tài liệu đó. Nhng những gì tôi tìm hiểu đợc trong
mấy năm qua, nhờ sự giúp đỡ của anh chị em trong nớc và đợc tài liệu kia xác
nhận, tôi tự thấy mình có bổn phận chia sẻ với mọi ngời, cốt để làm sáng tỏ
thêm sự thật đã bị che giấu 40 năm rồi và phần nào đáp ứng, dù là một cách quá muộn
màng đi nữa, lòng mong mỏi cuối cùng của những oan hồn đang ngậm hờn ở thế giới
bên kia. Hn nữa, ngay ở trong nớc, tờ báo bí mật, gan dạ Ngời Sài Gòn, "tiếng
nói của nhân dân thèm tự do ng"n luận," năm ngoái cũng đã tung vấn đề
này lên rồi trong bài "Viết cho Đào Duy Tùng." Và tôi tin chắc là nhà
văn Vũ Thư Hiên cũng không thể bỏ qua chuyện này trong tập hồi ký "Đêm
Giữa Ban Ngày" của anh. Có điều tôi muốn nói rõ là tội ác của bọn hung thủ
đê tiện trong vụ thm sát một loạt ngời này, tuy rùng rợn, khủng khiếp thật,
nhng lại không phi là đề tài chính của bài này, vì ý định của tôi chỉ là bổ
sung thêm vài nét chân thực vào bức chân dung của vị Chủ tịch đầu tiên nớc Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa.
Trớc khi kể lại chuyện
trên, tôi xin phép nói đến một chuyện khác, mới nghe thì thật tào lao, nhng lại
có thể giúp cho ta hiểu đợc nhiều điều. Nói chung, hồi đó, khi tôi còn ở trong
nớc, cán bộ ở miền Bắc (và có lẽ c miền Nam nữa), ngay c trong câu chuyện riêng
t, không hề dám hé răng nói bất kỳ chuyện gì về các lãnh tụ, ngoài những lời
sùng bái, tán tụng, ngoài những khu"n sáo đã định sẵn, nh "n Bác, n
đng," v.v... Sự sùng bái cá nhân các lãnh tụ đã đợc gieo cấy sâu đậm vào
tiềm thức cán bộ và dân chúng đến nỗi mọi ngời cho rông nói đến các lãnh tụ mà
thiếu sự ca tụng, sự sùng kính, nhất là nói đến đời riêng của các lãnh tụ là
điều "phạm húy" khủng khiếp, mà điều đó thì tối kỵ, trớc tiên, vì...
rất nguy hiểm cho bn thân. Chỉ có một số cán bộ cao cấp nào đó thỉnh thong khi
cao hứng mới có thể tự cho phép "đ động" nhẹ nhàng đến các lãnh tụ
trong chừng mực... "không bị đứt đầu." Cố nhiên, những việc nh thế
không phi là không nguy hiểm. Có một lần, tình cờ tôi đợc "dự" vào
một cuộc "loạn đàm" nh vậy. Hôm đó, sau một cuộc họp ở Thành ủy, mọi
ngời ra về, chỉ còn lại ba chúng tôi: Trần Danh Tuyên, bí thư Thành ủy Hà Nội,
Trần Vỹ, phó bí th, và tôi. Đang nói chuyện linh tinh, bỗng Trần Vỹ hỏi khẽ:
"Thế nào, việc Phng Mai đã xong cha?" Trần Danh Tuyên đáp:
"Không xong." Trần Vỹ nói tiếp: "CÔ ấy cũng sạch nớc cn đấy chứ,
sao lại không xong?" Vui miệng, tôi cũng chêm vào một câu: "Sạch nớc
cn... thế mà tớng Nguyễn Sn lại chê là ngực lép kẹp, ăn thua gì!" C ba
cùng cời, rồi Trần Danh Tuyên hạ giọng nói rất khẽ: "CÔ ấy muốn đặt vấn đề
đàng hoàng, nhng mà... Bác và các anh (ý nói Bộ chính trị) cho rông Bác không
lấy vợ thì lợi cho uy tín chính trị hn."
Xin nói rõ chuyện nh thế
này: hồi đó, có ý kiến là ông Hồ cần có vợ để việc "gii quyết sinh lý"
đợc điều hòa thì tốt cho sức khỏe. Và sau Hiệp định Genève 1954, ngời ta chọn
một ngời "kháu" nhất trong số nữ cán bộ trẻ, đó là chị Nguyễn Thị
Phng Mai, tỉnh ủy viên Tỉnh ủy Thanh Hóa và đa chị từ Khu Bốn ra Hà Nội để tiến
cử lên ông Hồ. Và nh ta đã biết qua cuộc "loạn đàm," chị đặt vấn đề
phỉ có h"n nhân đàng hoàng. Thế là... việc không thành. Rồi chị đợc bổ
nhiệm làm thứ trởng Bộ thng binh và ở lu"n tại Hà Nội.
CÔ Xuân
bị giết nh thế nào?
Bây giờ xin quay trở lại
câu chuyện những cô gái ở Cao Bông. Theo những điều ngời ta kể cho tôi trong
những năm gần đây và đợc xác minh qua tài liệu đã xem thì có hai chi tiết hi
khác (các cô họ Nguyễn và cô Xuân chỉ có một con với ông Hồ), ngoài ra, các chi
tiết khác về c bn đều giống nhau. Sự việc cụ thể nh sau: cô Nguyễn Thị Xuân
(tên gọi trong gia đình là Sang) và em họ, cô Nguyễn Thị Vàng, 22 tuổi, quê làng
Hà Mạ, xã Hồng Việt, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bông, cuối năm 1954, đã tình nguyện
vào làm công tác hộ lý trong một đn vị quân nhu. Đợc mấy tháng thì ủy viên
Trung ng đng, chủ nhiệm Tổng Cục Hậu cần Trần Đăng Ninh, gặp cô Xuân nói chuyện
vài lần, rồi đầu năm 1955 cho xe đón cô Xuân về Hà Nội, "nói là để phục vụ
Bác Hồ." Mấy tháng sau, cô Xuân cũng xin cho cô Vàng và cô Nguyệt (con gái
của ông Hoàng Văn Đệ, cậu ruột của cô Xuân) về Hà Nội ở trên gác nhà 66 Hàng
Bông Nhuộm. "Vì các vị lãnh đạo không cho chị Xuân ở cùng với Bác trên nhà
Chủ tịch phủ, giao cho ông Trần Quốc Hoàn, bộ trởng Bộ công an, trực tiếp qun
lý chị Xuân, cho nên chị Xuân mới đợc đem về 66 Hàng Bông Nhuộm, nhà của công
an. Cuối năm 1956, chị Xuân sinh đợc một cậu con trai. Cụ Hồ đặt tên là Nguyễn
Tất Trung.
"Em có nhiệm vụ bế
cháu," đấy là lời Vàng kể lại cho ngời chồng cha cới của mình trớc khi cô
bị giết. Và cũng nhờ Vàng đã kể lại, nên chúng ta biết đợc những sự việc sau
đây. Khong mồng 6, mồng 7 tháng 2 năm 1957, Trần Quốc Hoàn đến, nói chuyện vu v
một lúc, rồi giở trò... kéo cô Xuân vào cái buồng xép, định hãm hiếp. CÔ Xuân ú
ớ la lên. Vàng hong sợ tru tréo, còn Nguyệt khiếp sợ quá co rúm lại ngồi ở
trong góc. May lúc đó có tiếng cửa sổ nhà dới x" sầm vào tờng, Hoàn sợ, bỏ
cô Xuân ra, rút súng lục ra dọa: "Chúng mày im mồm, không ông cho chết
hết." Rồi xuống thang, ra " t" chuồn. Mấy hôm sau, Hoàn lại đến,
lên gác, đi thẳng vào phòng, ôm ghì cô Xuân h"n. CÔ Xuân x" nó ra:
"Không đợc hỗn, tôi là vợ ông Chủ tịch nớc." Nó nói: "Tôi biết bà
to lắm, nhng tính mạng bà nôm trong tay tôi." Rồi lấy súng dí vào ngực cô
Xuân, nó rút ra sợi dây dù đã thắt sẵn thòng lọng tròng vào cổ cô Xuân kéo cô
lên giờng, tự tay lột hết quần áo, ngắm nghía, rồi hiếp cô. CÔ Xuân xấu hổ lấy
tay che mặt. Nó kéo tay cô và nói: "Thanh niên nó phục vụ không khoái hn
ông già, lại còn vờ làm gái"....
Từ đó cô Xuân trở thành
thứ đồ chi trong tay Hoàn. Nó bo cô Xuân dặn cho hai em phi biết câm cái miệng,
nếu bép xép thì mất mạng c lũ. Mấy chị em lúc bấy giờ rất sợ bị giết, bàn nhau.
Vàng đề nghị mấy chị em trốn đi thì cô Xuân nói: "Sau ngày sinh cháu
Trung, chị tha với Bác: bây giờ đã có con trai, xin Bác cho mẹ con ra công
khai. Bác nói: cô xin nh vậy là hợp tình hợp lý. Nhng phi đợc Bộ chính trị đồng
ý, nhất là mấy ông Trờng Chinh, Lê Đức Thọ, Hoàng Quốc Việt đồng ý mới đợc. Do
đó cô đành phi chờ một thời gian nữa... Mấy tuần trớc, Bác lại hỏi chị: các cô
ở đây có nhiều ngời lạ mặt tới thăm phi không? Chị tha: ba chị em không có ai
quen biết ở Hà Nội, còn bà con ở Cao Bông thì không có ai biết chị em ở đâu.
Bác nói không nhẽ ông bộ trởng công an nói dối? Chị suy nghĩ mãi mới thấy rõ,
nó muốn vu cáo chị em ta liên hệ với gián điệp hoặc đặc vụ gì đó, để định kế
thoát thân nếu việc của nó bị bại lộ. Bây giờ ta trốn cũng không làm sao thoát
tay nó, mà nó còn vu cáo giết hại anh chị em chúng ta. Chị bị giết cũng đáng
đời, chỉ rất hối hận đã xin hai em về đây để chịu chung số phận với chị".
Đến ngày 11 tháng 2 năm
1957, vào by giờ tối, một chiếc xe com măng ca thờng đón cô Xuân lên gặp ông Hồ
đỗ trớc nhà. Tên Ninh, biệt danh là Ninh Xồm, bo vệ viên của ông Hồ, vào gặp cô
Xuân nói "lên gặp Bác." CÔ Xuân mặc quần áo, xoa nớc hoa rồi ra xe.
Xe do Tạ Quang Chiến (tên này trong đội bo vệ ông Hồ, về sau làm tổng cục phó
Tổng cục Thể dục thể thao) lái đi. Sáng hôm sau, 12 tháng 2, một nhân viên công
an Hà Nội đến báo tin cô Xuân bị chết vì tai nạn " t", hiện còn để ở
nhà xác bệnh viện Phú Doãn. Vàng vội vã đa cháu Trung cho Nguyệt bế, lên xe
công an vào bệnh viện, nhng không đợc vào nhà xác. Chờ độ một tiếng sau thì có
ngời bác sĩ ra đọc biên bn, đại ý: trên thân thể tử thi không có thng tích gì,
cũng không phi bị đánh chém gì. Mổ tử thi, trong lục phủ ngũ tạng cũng không có
thng tích gì, dạ dày không có thuốc độc, tử cung không có tinh trùng, chứng tỏ
không bị hiếp dâm. Duy chỉ có xng đỉnh đầu bị rạn nứt, nớc nhờn chy ra. Bác sĩ
nói: đây có thể là nạn nhân bị trùm chăn lên đầu, rồi dùng búa đánh vào giữa
đỉnh đầu. Vàng nghe xong chạy về kể lại cho Nguyệt. Hai chị em cùng khóc....
It lâu sau, một cán bộ
công an đến bế cháu Trung đi, hai chị em không biết đem đi đâu. Sau đó, Vàng
đợc đa đi học lớp y tá của Khu tự trị Việt Bắc ở Thái Nguyên, còn Nguyệt thì
Vàng không biết ngời ta đa đi đâu, sống chết ra sao. Học đợc mấy tháng thì Vàng
đợc chuyển về bệnh viện Cao Bông và may mắn đợc gặp ngời chồng cha cới ở đây,
kể hết mọi chuyện cho anh nghe. CÔ nói với ngời yêu: "Em nghĩ anh chỉ bị
thng nhẹ, anh còn sống đợc lâu, anh sẽ nói rõ cho toàn dân biết vụ bê bối này.
Còn em thì chắc chắn sẽ bị chúng giết, vì em đã nói vụ này cho nhiều chị em bà
con biết. Bọn hung thủ còn theo dõi em. - Cao Bông, có hôm em còn thấy thông
Ninh Xồm tới gặp ông bác sĩ bệnh viện trởng, đợc ít lâu họ tuyên bố em bị thần
kinh, đợc chuyển về điều trị tại bệnh viện Hòa An".
Đây là lời ngời yêu,
chồng cha cới của cô Vàng: "Tôi chỉ đợc gặp Vàng có một tháng. Đến ngày
mồng 2 tháng 11 năm 1957, cô Vàng về thăm ông cậu Hoàng Văn Đệ, hung thủ đi
theo, giết chết, rồi quẳng xác xuống sông Bông Giang, đến ngày mồng 5 tháng 11
mới nổi lên ở Hoàng Bồ. Đợc tin, tôi chạy về cầu Hoàng Bồ, thì thi hài đã đợc
kiểm nghiệm và ch"n cất rồi. Nghe d luận bàn tán, cô bị đánh vỡ sọ, tiền,
đồng hồ vẫn còn nguyên và ngời nhà đã nhận về ch"n cất. Vụ này nhiều ngời
bị giết: cô Xuân vợ Cụ Hồ Chí Minh, cô Vàng vợ cha cới của tôi, cô Nguyệt, còn
nhiều ngời ở trờng y tá Thái Nguyên, nghe chuyện Vàng đi nói chuyện lại cũng bị
giết lây. Mấy chục năm nay, tôi tím gan thắt ruột nghĩ cách tr thù cho em tôi,
nhng sức yếu thế cô, đành ngậm hờn chờ chết... ".
Những
câu hỏi về Hồ Chí Minh....
Còn về cháu bé Nguyễn Tất
Trung thì sau khi mẹ chết, nó đợc gửi cho ông Nguyễn Lng Bông nu"i, độ 4-5
tuổi thì chuyển cho ông Chu Văn Tấn, đến năm 13 tuổi là năm 1969, ngày Chủ tịch
Hồ Chí Minh mất thì giao về cho ông Vũ Kỳ, nguyên thư ký riêng của ông Hồ, làm
con nu"i và đổi họ thành Vũ Trung. Tôi xin phép bỏ qua những tình tiết
khác và dừng lại ở đây, vì đến đây, cũng đủ để có thể rút ra vài kết luận s bộ
có liên quan đến đề tài cần nói:
1) Tôi lu"n lu"n
nghĩ rông không nên "xoi mói" vào đời t của ngời khác, kể c đời t của
các lãnh tụ. Việc các lãnh tụ có vợ, có con là chuyện rất thờng tình. Ông Hồ,
cũng nh bất cứ ông lãnh tụ nào khác, cũng nh bất cứ ngời nào khác, đều có thể
có cuộc sống tình dục, cuộc sống gia đình, có thể có vợ, có con, có thể ly dị
với vợ, rồi lại lấy vợ khác... Những điều đó không ai nên can thiệp đến. Thậm
chí, dù cho ông lãnh tụ nào đó có vợ rồi, lại đi ngoại tình, "cặp bồ"
với ai đó, nh trờng hợp Lenin, hay vợ sờ sờ ra đấy mà vẫn ngang nhiên ngủ với
gái, hết cô này đến cô khác, nh trờng hợp Mao Trạch Đông, hay đi hoang, rồi có
con với ngời khác, nh trờng hợp Karl Marx, (những ví dụ này tôi không nói vu v,
các sử gia và các nhà báo đứng đắn trên thế giới đã viết quá đủ, với những bông
chứng không thể chối cãi) thì cũng đáng phê phán đấy, nhng cũng chẳng sao c,
trời không vì thế mà sập đợc! Chỉ có cái đầu óc ngu muội, phong kiến của cái
đám lãnh đạo cộng sn kênh kiệu, tự coi mình là "trí tuệ, danh dự và lng
tâm của thời đại" hay là "đỉnh cao trí tuệ loài ngời," mới nghĩ
rông phi t" vẽ cho lãnh tụ thành một ông thánh sống, chí ít là một con
ngời siêu phàm, không vợ không con... thì càng thêm uy tín chính trị. Thế rồi
cứ giấu kín cuộc đời riêng t của các lãnh tụ nh là bí mật quốc gia số một, hễ
ai động khẽ đến là trừng trị tàn nhẫn. Đấy, cái vụ vừa qua đng "xử trí kỷ
luật" một cách th" bạo đối với Kim Hạnh, tổng biên tập báo Tuổi Trẻ,
chỉ vì báo đó dám nói s s chuyện ông Hồ có vợ hồi ở Trung Quốc, là một chứng
minh cho cái đầu óc ngu dốt, độc đoán, lố bịch của cái đám ấy. Lẽ cố nhiên,
cách xử sự của ngời đàn ông đối với phụ nữ, đối với vợ con phn ánh toàn bộ t
cách, phẩm chất, đạo đức của con ngời, và điều đáng nói, đáng xem xét đối với
các lãnh tụ chính là ở đó.
2) Theo tôi, các cô gái
Cao Bông, cũng nh anh chồng cha cới của cô Vàng cùng các thng binh bạn chiến
đấu của anh đều rất ngây th, tởng là ông Hồ định lấy cô Xuân làm vợ thật, tởng
cô Xuân là vợ của ông Hồ thật. Khách quan mà xét, ông Hồ không muốn có vợ đàng
hoàng, ông chỉ muốn giữ cái "uy tín chính trị" hão của "bậc siêu
nhân," ông chỉ muốn đợc "tiếng" vì dân vì nớc đến nỗi suốt đời
không m tởng đến chuyện vợ con. Và điều này nói ra chua xót thật, nhng không
thể không nói: cô Xuân chỉ là món đồ chi trong tay ông mà th"i. CÔ Xuân
đợc đa về Hà Nội là để "phục vụ" ông Hồ, cũng nh bao nhiêu cô gái
Trung Quốc đã đợc đa đến Trung Nam Hi để "phục vụ" ông Mao (Xem hồi
ký "Tôi là bác sĩ riêng của Mao" của Lý Chí Tuy). Mồm ông Hồ nói nào
là gii phóng phụ nữ, nào là chống t tởng phong kiến, t"n trọng phụ nữ, v.v...
thế nhng ông đã hành xử với phụ nữ cực kỳ phong kiến, coi phụ nữ chẳng khác gì
món đồ chi. Nhận xét nh thế hoàn toàn không có tính chất vũ đoán, vì thử hỏi:
a. Nếu coi cô Xuân là vợ
thật, tại sao ông lại không để cô ở chung tại ng"i nhà riêng của ông ở trong
khu"n viên Chủ tịch phủ, mà bắt cô phi ở riêng mãi tận nhà 66 Hàng Bông
Nhuộm, (ai biết rõ Hà Nội thì dễ dàng hình dung đợc khong cách) là nhà của công
an, lại phi chịu dới sự qun lý trực tiếp của bộ trởng công an Trần Quốc Hoàn và
chỉ khi nào ông cần "đợc phục vụ" thì cho xe đón cô lên Chủ tịch phủ
mà th"i? Trong những năm đó, ông Hồ cha đến nỗi thất thế tới mức phi để
cho Trờng Chinh, Lê Đức Thọ, Hoàng Quốc Việt có thể can thiệp vào cuộc sống
tình cm của ông nh vậy, có thể khống chế ông nh vậy. Ông đờng đờng là lãnh tụ
tối cao, là Chủ tịch đng, c mà!
b. Nếu ông coi cô Xuân là
vợ thật thì khi cô đẻ con trai rồi, tại sao ông vẫn để hai mẹ con ở riêng tận
66 Hàng Bông Nhuộm và khi mẹ nó chết rồi, ông không đem con về nu"i, mà
lại đa cho ngời này, ngời khác nu"i cho đến khi thông bé lên 13 tuổi, là
năm ông qua đời, thì ôngời ta" (cũng khó biết đợc là ai, Bộ chính trị hay
là theo lời dặn của bố đẻ đứa bé?) lại giao nó cho Vũ Kỳ làm con nu"i? Và
xin các bạn chú ý, Vũ Kỳ đã (chắc chắn là anh ta không bao giờ dám tự ý) đổi họ
thông bé thành Vũ Trung, xóa mọi dấu vết tội lỗi của một ông họ Nguyễn Tất! -
đây, khách quan mà nói, dờng nh ông Hồ không có chút tình thng yêu nào đối với
đứa con đẻ của mình. Một ngời nh vậy làm sao có thể thng yêu trẻ con ngời khác
đợc?
3) Theo tôi, thật khó mà
bác bỏ ý kiến cho rông từ đầu đến cuối, ông Hồ cùng đám cận thần của ông, những
ủy viên Trung ng, ủy viên Bộ chính trị, đã đánh lừa tệ hại cô Xuân, một cô gái
quê ngây thư ở miền núi, làm cho cô tởng lầm ông định lấy cô làm vợ thật. Khi
có con với ông rồi, cô xin cho hai mẹ con "đợc ra công khai" (chắc ý
nói hợp thức hóa) thì một mặt ông làm ra vẻ thông cm, thừa nhận yêu cầu đó là
hợp tình hợp lý, nhng mặt khác ông lại chỉ vào các ông trong Bộ chính trị mà
nói là các ông kia có quyền quyết định chứ không phi ông, phi chờ ý kiến của
các ông kia, làm nh ông không phi là "lãnh tụ tối cao," không phi là
Chủ tịch đng, làm nh ông ở dới quyền mấy ông kia trong Bộ chính trị. Rồi ông
còn khuyên nhẹ nhàng: "CÔ đành phi chờ một thời gian nữa!" Và thật
tội nghiệp cho cô Xuân, cô đã chờ, chờ... đến khi bị giết!
4) Còn có nhiều điều khác
mà trong tình hình hiện nay khó có thể tìm ra đợc lời gii đáp: Tại sao Trần
Quốc Hoàn lại có thể có thái độ trắng trợn, đê tiện nh thế đối với cô Xuân? Dù
cô không phi là vợ chính thức thì cũng là "bồ" (nói theo lối nói
thông thờng hiện nay ở Việt Nam) của lãnh tụ, c mà! Sao y lại có thể to gan
phạm thợng đến nh thế? Hay là y đã thấy rõ tình thế bị "thất sủng" của
cô Xuân, tức là cái thái độ không mặn nồng nào đó của ông Hồ đối với cô Xuân,
nên mới bạo phổi làm chuyện bậy bạ đến thế? Hay là y đã biết một quyết định nào
đó... về cô Xuân, nên y nghĩ rông "không xài thì phí của trời," trớc
sau rồi cô cũng chết?
Còn câu hỏi mà ông Hồ đặt
ra cho cô Xuân về những ngời lạ mặt thờng đến chỗ các cô phi không, có ý nghĩa
gì? Có đúng là do bộ trởng công an mớm cho ông hay không? Việc giết cô Xuân, cô
Vàng, cô Nguyệt... là mu đồ của cá nhân Trần Quốc Hoàn, hay là chủ trng của một
tập thể, nếu là của một tập thể thì tập thể nào, và ông Hồ có đợc biết hay
không? Trách nhiệm của ông Hồ, của Bộ chính trị Trung ng đng, của Bộ công an,
của Trần Quốc Hoàn trong việc này nh thế nào? Khong thời gian từ khi cháu Trung
đợc sinh ra (cuối năm 1956) đến ngày Hoàn tới dở trò hãm hiếp mẹ nó (mồng 6 hay
mồng 7 tháng 2 năm 1957), cũng nh từ ngày đó tới ngày mẹ nó bị giết (11 tháng 2
năm 1957) vì sao lại gần nhau đến thế? Điều đó có ý nghĩa gì? Vân vân và vân
vân... Hy vọng là rồi đây, các nhà thám tử Maigrets tài giỏi nhất, các chuyên
gia về tội phạm có thể góp ý, góp sức, giúp làm sáng tỏ nhiều vấn đề.
Hồ Chí Minh là một nhân
vật lịch sử đã có nh hởng rất lớn đối với vận mệnh đất nớc và nhân dân Việt Nam
trong nhiều thập niên của thế kỷ 20. Dù muốn hay không, không ai có thể phủ nhận
điều đó. Nhng, nh hởng đó là tốt hay xấu, hay vừa tốt vừa xấu, tốt nhiều xấu
ít, hay ngợc lại? Công trạng của ông thế nào, tội lỗi của ông ra sao, chỉ có
công không có tội, hay là chỉ có tội không có công, hay vừa công vừa tội? Ông
là vị thánh nhân, là bậc siêu nhân, hay là kẻ phàm phu, hay là tên gi dối, bịp
bợm? Ông là biểu tợng của đạo đức với trái tim nhân ái, hay là một kẻ v"
luân, v" đạo với lòng dạ bất lng?.. Tất c những câu hỏi đó đòi hỏi một sự
nghiên cứu khách quan, cẩn trọng, sâu sắc, tỉ mỉ, toàn diện, và cuối cùng...
phi chờ Lịch Sử cân lợng, phán xét, Lịch Sử đợc đúc kết từ mu"n ngàn sự
kiện chân thật. Nhận thức sâu sắc điều đó, ngời viết bài này không my may có
tham vọng đánh giá cuộc đời của vị Chủ tịch đầu tiên của nớc Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa. Y muốn nhỏ nhoi đã đợc nói ngay từ đầu, chỉ là để góp thêm vài ômẩu
chuyện," qua đó ngời đọc có thể thấy thêm đợc vài nét chân thật trên bức
chân dung hoành tráng, đồ sộ của ông mà giới cầm quyền cộng sn Việt Nam từ trớc
đến nay đã dày công t" vẽ.
Tiện đây, xin phép kể qua
một chuyện ngoài lề có ý nghĩa. Hồi Vũ Thư Hiên còn ở Moskva, ôngời ta" dò
biết là anh đang viết hồi ký, và hình nh cũng đoán biết là anh có trong tay
"những mẩu chuyện" nào đó. Thế là một hôm, "bọn trấn lột" ngời
Việt đến nhà, chờ Hiên vào thang máy thì chúng ùa theo, đâm anh vào mông, giật
chùm chìa khóa, rồi xông vào nhà. Chúng không đụng đến tiền bạc gì hết, mà chỉ
tìm kiếm tài liệu và lấy các đĩa mềm máy tính, trong đó có phần hồi ký anh đang
viết dở dang. Khi chúng đi rồi, Hiên gọi điện ngay cho tôi. Mấy hôm sau, anh
lại báo tin rông một tên gọi điện cho anh, bo nếu muốn lấy lại đĩa mềm thì hãy
"đến đấy, đến đấy" ở Moskva, mà theo lời anh, chỗ ấy là... ng"i
nhà chung c của cán bộ nhân viên sứ quán Việt Nam tại Nga. Hiên nói để trấn an
tôi: "Cũng may là tôi đã dự phòng trờng hợp này rồi. Anh yên tâm." Sau
đó không lâu, Hiên đến nhà đa cho tôi đọc 74 trang hồi ký của anh. Và một thời
gian sau nữa, anh lặng lẽ rời khỏi nớc Nga, tìm ni khác an toàn hn để "đậu"...
Tôi kể chuyện này để thấy tính nhạy cm cao độ của những-ngời-nào-đó đối với
"những mẩu chuyện" không chy theo luồng lạch của "lãnh đạo"
và ôngời ta" sẵn sàng lao vào những hành động tội ác, điên cuồng, cực kỳ
phiêu lu, chỉ cốt để... bng bít sự thật.
Nhng, vì chân lý, lẽ nào
chúng ta có quyền ch"n vùi, hoặc để cho ai đó đợc phép ch"n vùi sự
thật? Trái lại, bông bất cứ giá nào, phi tìm mọi cách để tr về cho Lịch Sử
những sự kiện chân thật, khách quan, không bị t" vẽ, không bị bóp méo, để
mọi điều, mọi ngời đều đợc đánh giá đúng đắn và công bông. Công Lý đòi hỏi nh
thế!
(Ngày 10 tháng 3 năm
1997)
*
Vợ chồng Nguyễn Thị Vàng.
* Một số thng binh bạn chiến đấu với chồng cô Vàng.
* Linh Nghiem- Trần Huy Quang
* trở về